Studia przypadków

Szybki dostęp do strefy okazji

Analityka Big Data stanowi od kilku lat katalizator zmian w Allegro. Praktycznie na wszystkich poziomach organizacji konsekwentnie promowany jest styl myślenia i działania zgodnie z którym skuteczna argumentacja wymaga danych. Takie podejście przynosi bardzo dobre efekty. Oczywiście, trzeba mierzyć się z wyzwaniami technologicznymi oraz ponosić koszty przechowywania i analizowania danych na dużą skalę. Ze względu jednak na jej ogromny potencjał nikt nie chce z przyjętej strategii rezygnować. Dane to istotne źródło wiedzy przy tworzeniu nowych produktów i rozwijaniu platformy Allegro.

 

Analizowanie wielkich zbiorów danych pozwoliło wykreować w Allegro swoisty inkubator projektów biznesowych. Umożliwia także lepsze zrozumienie potrzeb oraz preferencji klientów. Tak było np. ze zjawiskiem przenoszenia się ruchu z komputerów na urządzenia mobilne. Klienci, którzy mają przy sobie przez większą część dnia telefon, zachowują się inaczej niż ci korzystający z komputerów. Analiza dużych zbiorów danych pozwoliła firmie dostrzec te różnice, lepiej rozumieć zachodzące procesy i zmienić koncepcję rozwoju platformy tak, aby uwzględnić mobilny trend.

„Oczywiście, samo posiadanie danych nie pozwala rozstrzygać wszystkich dylematów biznesowych. Biznes ma swoją naturalną dynamikę. Zawsze pozostaje element ryzyka. Niemniej analityka pozwala ograniczyć to ryzyko i zwiększyć szanse na sukces, a czasem po prostu otwiera oczy na alternatywne sposoby rozwiązywania problemów. Niewątpliwie poszerza postrzeganie rzeczywistości, zmienia sposób patrzenia na organizację, na to, co i jak można zrobić w porównaniu do tego, co robi się dzisiaj” – mówi Olaf Piotrowski, Chief Data Officer w Allegro.

W ciągu ostatnich kilku lat liczba analityków w Allegro zwiększyła się kilkukrotnie. Skalę wykorzystania Big Data najlepiej obrazuje konkretny przykład: firma posiada złożony zbiór danych zawierających informacje na temat ruchu na stronie i interakcjach użytkowników w serwisie. Jego użycie wymaga znacznych kompetencji analitycznych. Regularnie pracuje na nim blisko setka osób.

Potencjał personalizacji

W Allegro analityka i Big Data tworzą jeden obszar –analityka musiała po prostu w pewnym momencie zacząć działać na dużych zbiorach danych. Specyfika internetu pozwala rejestrować w zasadzie wszelkie interakcje klientów z dowolnym serwisem internetowym, w tym odwiedzane strony, kolejność i czas odwiedzin, źródła przeklików. Na tej podstawie można odtworzyć unikalne ścieżki, jakie obierają klienci przeglądający serwis i na tej podstawie podejmować decyzję o jego rozwoju.

W przypadku Allegro przełomowym momentem była migracja monolitycznej architektury aplikacji obsługującej stronę allegro.pl w kierunku rozwiązania stanowiącego konglomerat mikrousług. Jednym ze skutków tej zmiany był gwałtowny wzrost ilości informacji, który zmienił sposób, w jaki organizacja pracuje z danymi.

Dzisiaj to analityczna codzienność: analityka Big Data wkracza praktycznie w każdy aspekt rozwoju produktu, jakim jest serwis Allegro. Jego skuteczny, efektywny rozwój opiera się na konsumowaniu dużych ilości informacji o zdarzeniach zarówno front-endowych, np. co klikają użytkownicy na stronie, jak i back-endowych – zdarzeniach rejestrowanych przez mikrousługi działające na zapleczu.

Personalizacja doświadczenia zakupowego wymaga analizy dużej ilości danych. Kluczowy jest fakt, że dzięki powiązaniu zdarzeń z konkretnym klientem odwiedzającym stronę można wyświetlać mu oferty bliższe jego zainteresowaniom. „Wiemy, czy treści publikowane na stronach odpowiadają preferencjom klientów. Dlatego możemy podejmować wysiłek związany z optymalizacją układu stron w serwisie i ich zawartością” – mówi Olaf Piotrowski.

Inny przykład konsumowania Big Data? Jednym z czynników analizowanych na podstawie danych jest jakość zdjęć umieszczanych w serwisie. Allegro zbudowało algorytmy uczenia maszynowego, które pozwalają rozstrzygnąć, na ile dobre jest zdjęcie wykorzystane jako ilustracja oferty. Jakość zdjęć, w tym ich zgodność z regulaminem serwisu (jasne, jednolite tło, brak dodatkowych napisów, logotypów, oznaczeń czy ramek), jest elementem algorytmu ustalającego kolejność ofert proponowanych klientowi jako odpowiedź na jego zapytanie do wyszukiwarki Allegro. Oferty ze zdjęciami nieregulaminowymi uzyskują niższą ocenę. Zdjęcia opisujące produkt zgodne z ustalonymi regułami dostają więcej punktów.

Dla Allegro duże znaczenie ma również eliminowanie sztucznego ruchu w serwisie. Boty, które mogą generować bardzo dużo zdarzeń w krótkim czasie, zaburzają wnioskowanie i dezinformują. Dlatego powstał algorytm, który pozwala odróżniać działania użytkowników od działań prowadzonych przez boty.

Efektywność rozproszonej struktury

Co ciekawe, analitycy nie są skupieni w jednym dziale. Firma świadomie nie koncentruje kompetencji analitycznych w wydzielonym, dużym zespole. Rola analityków polega na tym, żeby wspierać rozwój biznesu bezpośrednio w miejscu jego prowadzenia. Dlatego osoby o kompetencjach analitycznych pracują w zespołach produktowych, marketingowych, finansowych czy sprzedażowych.

„Ten rozproszony, zdecentralizowany zespół analityczny to dziesiątki specjalistów, którzy pracują na danych przygotowanych przez zespół inżynierów. Surowe dane trudno byłoby wykorzystać osobom bez zaawansowanych kompetencji technicznych. Dzięki pracy inżynierów analitycy mogą korzystać z danych już w postaci uporządkowanej i wzbogaconej” – mówi Olaf Piotrowski.

Przy tym dostarczanie wtórnie przetworzonych danych nie tworzy wprost wartości dodanej. Chodzi przede wszystkim o wnioskowanie. Zadaniem inżynierów jest stworzenie takiego ekosystemu, który pozwoli skutecznie eksplorować dane. Ostatecznym celem jest budowa rozwiązań samoobsługowych, które umożliwiają równoczesną pracę z danymi wielu osobom na dużą skalę.

Allegro chętnie korzysta z otwartych, niekomercyjnych technologii. Ekosystem narzędziowy pozwalający wykorzystać i analizować Big Data także opiera się na rozwiązaniach klasy open source. Ich fundament stanowi klaster Hadoop, w którego ramach działa szereg aplikacji, wśród nich Presto, silnik zapytań SQL umożliwiający uruchamianie interaktywnych zapytań analitycznych na dużych zbiorach danych. Korzystają z niego także m.in.: Facebook, Netflix, Airbnb. „Cały obszar Big Data w Allegro opiera się w większości na niekomercyjnych rozwiązaniach, które rozwijane są wewnętrznie. Oczywiście, korzystanie z rozwiązań open source oznacza dla nas także aktywne działanie na rzecz tej społeczności” – mówi Olaf Piotrowski.

Allegro nieustannie poszukuje nowych narzędzi i metod eksploracji danych. Aspekt narzędziowy nie jest jednak kluczowy. „Jeśli ktoś w organizacji potrzebuje informacji, to jesteśmy w stanie skutecznie mu je dostarczyć, zwykle w prosty sposób, za pośrednictwem przeglądarki. Ważniejsze jednak jest to, że potrafimy sobie radzić z pytaniami, których celem jest zrozumienie tego, co się dzieje na stronach, jak się zachowująklienci. Analiza danych generuje niekiedy rozwiązania, a czasem kolejne pytania i pomysły rozstrzygające, jak będziemy funkcjonować” – mówi Olaf Piotrowski.

Wewnętrzne budowanie kompetencji

Analityków, którzy potrafią efektywnie pracować z danymi, jest w Allegro kilkakrotnie więcej niż trzy, cztery lata temu. To efekt nie tylko rekrutacji, ale przede wszystkim wewnętrznych procesów edukacyjnych. W organizacji pojawiły się także nowe, łatwe w użyciu narzędzia, które obniżyły „próg wejścia” do analityki Big Data.

Na rynku pracy bardzo trudno jest znaleźć odpowiednich ludzi, gotowych na starcie do pracy ze złożonym ekosystemem danych o dużym wolumenie. Dlatego obecnie budowa zespołu w dużej mierze opiera się na strategii edukacyjnej. Niezwykle pomocny jest wewnętrzny program MindUp!, którego celem jest podnoszenie kompetencji pracowników. Oprócz klasycznych szkoleń wykorzystuje on dzielenie się wiedzą: jedni uczą innych, jak robić różne rzeczy lepiej. Powstała społeczność, która sobie wzajemnie pomaga.

Analitycy w rozumieniu Allegro to ludzie o szerokich kompetencjach i dużym wpływie na organizacje. To dla nich istotne i motywujące, że ich praca przekłada się na konkretne decyzje i kierunki, w jakich rozwijane są produkty. Taka sytuacja wzmacnia chęć i potrzebę uczenia się.

„Czym charakteryzuje się profil analityka w Allegro? Wymagamy dobrej percepcji biznesu i tego, żeby współpracując z pionami biznesowymi analityk mówił tym samym językiem co ludzie biznesu. Jego zadaniem jest podpowiadanie rozwiązań na podstawie danych, wnioskowanie w sposób ułatwiający podejmowanie decyzji” – mówi Olaf Piotrowski. „W sytuacji, w której zespół rozwijający biznes ma dostęp do informacji analitycznych i może je wykorzystać w czasie zbliżonym do rzeczywistego, można docenić realną wartość analityki” – dodaje. W tym właśnie momencie biznes wchodzi do prawdziwej „strefy okazji”.

Metodom analiz big data poświęcona będzie konferencja Big Data Technology Warsaw Summit (Warszawa, 22 lutego 2018). Więcej informacji na stronie http://bigdatatechwarsaw.eu.